Fjárhættuspilafíkn — hjálp
Þessi síða er öðruvísi en allt annað á þessum vef: hún selur ekkert og mælir ekki með neinni spilun. Hún er hér af því að vefur sem fjallar um fjárhættuspil án þess að fjalla um fíknina er að segja hálfa sögu — og af því að leiðin að hjálp á að vera einum smelli frá hverri síðu, ekki falin í fótnótu.
Merkin sem skipta máli
Spilavandi er ekki spurning um upphæðir heldur um stjórn og afleiðingar. Alþjóðlega notuð viðvörunarmerki, umorðuð í hreinskilni:
- Spilað fyrir hærri upphæðir eða lengur en ákveðið var — endurtekið, ekki einu sinni
- Elt tap: „vinn það til baka" sem ákvörðunarregla
- Spilun falin fyrir nánustu, eða löguð frásögn af henni
- Lánað, selt eða fært til fé til að spila
- Vanlíðan, pirringur eða tómleiki þegar ekki er hægt að spila
- Spilun sem svar við streitu, kvíða eða depurð — flóttaleiðarmynstrið
Tvö eða fleiri merki sem haldast vikum saman eru ástæða til að tala við einhvern — ekki dómur, ástæða.
Hvert er hægt að leita á Íslandi
| Úrræði | Hvað það býður |
|---|---|
| SÁÁ | Meðferð og ráðgjöf við spilafíkn, göngudeild og innlögn — fíknimeðferðarkerfi landsins tekur spilavanda jafnt sem vímuefni |
| Hjálparsími Rauða krossins 1717 | Opinn allan sólarhringinn, nafnlaust, fyrir hvern sem þarf að tala — líka aðstandendur |
| GA-fundir (Gamblers Anonymous) | Jafningjastuðningur eftir tólf spora leið; fundir í Reykjavík og á netinu |
| Heilsugæslan þín | Fyrsta formlega skrefið að greiningu og tilvísun — spilavandi er heilbrigðismál |
Aðstandendur eiga sama rétt á hjálp: 1717 og SÁÁ sinna fjölskyldum sérstaklega, og það þarf ekki samþykki spilarans til að sækja sér stuðning.
Verkfærin sem virka strax í kvöld
Meðan beðið er eftir tíma eða kjarki eru til tæknileg skref sem taka mínútur: sjálfsútilokun á síðunum sem þú notar (lokun sem þú getur ekki afturkallað í augnablikshita), innlagnar- og tapsmörk sett á lægsta gildi, og aðgangshindranir — spilasíður út af heimaskjánum, vistaðar greiðsluleiðir fjarlægðar. Ekkert þeirra er meðferð; öll kaupa þau tíma og fjarlægð, og það er oft það sem fyrsta skrefið þarf.
Við aðstandanda sem les þetta
Þrennt sem reynslan styður: talaðu um hegðunina og áhyggjurnar þínar, ekki um karakter („ég sé að þú sefur ekki og ég er hrædd" vinnur; „þú ert spilafíkill" læsir); ekki borga spilaskuldir — það fjarlægir afleiðinguna sem oftast knýr breytinguna; og sæktu þér eigin stuðning óháð því hvað spilarinn gerir. Þú berð ekki ábyrgð á fíkn annarrar manneskju — hvorki á tilurð hennar né bata.
Algengar spurningar
Er spilafíkn „alvöru" fíkn?
Já — hún er skilgreind í alþjóðlegum greiningarkerfum sem hegðunarfíkn með sömu heilabrautir og efnafíkn virkjar. Það er líka ástæða þess að viljastyrkur einn dugar sjaldan og skipulögð hjálp virkar.
Þarf ég að hætta alveg eða get ég „lært hófsemi"?
Spurning sem á heima hjá fagfólki, ekki á vefsíðu — svarið er einstaklingsbundið og greiningarháð. Það sem gögnin segja almennt: því lengra sem vandinn er genginn, því sjaldnar heldur hófsemisleiðin.
Ég vinn stundum — getur þetta samt verið vandi?
Vinningar breyta engu um greiningarmerkin; þeir fjármagna og fela vandann, og stór vinningur snemma á ferli er þekktur áhættuþáttur. Mælikvarðinn er stjórnin og afleiðingarnar, aldrei saldóið.
Þessi síða inniheldur enga samstarfstengla. Ef spilun er hætt að vera skemmtun hjá þér — hringdu í 1717 í kvöld. Það kostar ekkert og enginn spyr að nafni.